Erciş Rehber - Erciş İle İlgili Her Şey

Erciş Tarihi Yapılar

Zernaki Tepe

Zernaki Tepe, ilçenin kuzeyinde, Erciş şehir merkezi sınırında Yukarı Işıklı Mahallesi'nde bulunan tepe şeklindeki yerleşim yerinin adıdır. Tepelik alan; zemin seviyesinden 60 m. ile 140 m. arasında değişebilen yüksekliğe sahip, yaklaşık 2,5 km. uzunluğunda ve 1,5km genişliğindedir. Çok geniş alana yayılan şehir, birbirini dik kesen 7-8 metrelik caddeler ve 5-6 metre genişliğindeki sokaklardan oluşmaktadır. Sokak ve caddelerin kesişmesiyle ortaya çıkan düzgün dikdörtgen yapı adaları içinde planları ve büyüklükleri aynı olan evler inşa edilmiştir. Evler; biri kare, ikisi dikdörtgen ve ikisi dar olmak üzere toplam beş odalıdır. Evlerin dış duvarları 1.5 metre, iç duvarları ise 1 metre kalınlığındadır. Bu yapı şemasına göre kentin 10.000 kişiyi barındırabileceği anlaşılmaktadır. Zernaki Tepe, Anadolu'nun eski ızgara plan denilen düzenli yerleşim yerlerinden birisidir.

Erciş Kalesi

Çelebibağı Mahallesi'nin güneyinde göl suları içinde birkaç duvarı dışında yıkık vaziyettedir. İlhanlılar döneminde Vezir Taceddin Ali Şah tarafından yapılmıştır. Bu dönemden sonra Erciş’e yerleşen medeniyetler tarafından kullanılan kale, son olarak 1841 yılında göl sularındaki aşırı yükselmeyle birlikte terk edilmiştir.

Kadempaşa Hatun Kümbeti

Vanyolu Mahallesi’ndeki kümbetin üst kat giriş kapısı üzerindeki kitabesine göre, Karakoyunlu hükümdarı Cihanşah döneminde, büyük emir Rüstem Bey tarafından, Emir Yar Ali, Şah Mustafa, Şah Şevik, Şah Ali ve anneleri Kadem Paşa Hatun için Hicri 863 (Miladi 1458) tarihinde yaptırılmıştır.

Anonim (Kara Yusuf Paşa) Kümbeti

Erciş-Patnos karayolu üzerinde Çatakdibi Mahallesi (Zortul) yakınlarında bulunan kümbet üzerinde herhangi bir kitabe yer almamaktadır. Ancak, yapı üzerinde bulunan figüratif bezemelerin Anadolu Türk Sanatı'nda hükümdarlık sembolünü ifade etmesi ve ayrıca yapının mimari ve teknik özellikleri dikkate alındığında, yapının 15. yüzyılda yapıldığı ve Karakoyunlu hükümdarı Kara Yusuf Paşa'ya ait olabileceği tahmin edilmektedir.

Akçayuva Kümbeti

Erciş-Adilcevaz karayolunun 32. kilometresinde, yolun yaklaşık olarak 2 kilometre kuzeyinde Akçayuva Mahallesi girişinde bulunmaktadır. Üzerinde herhangi bir kitabe bulunmayan türbenin, çevre kümbetlerle benzerliği ve mimari özellikleri dikkate alındığında 15. yüzyılda Karakoyunlular döneminde yapıldığı tahmin edilmektedir.

Çelebibağı Selçuklu Mezarlığı

Çelebibağı Mahallesi'nin güneydoğu kısmında yer almaktadır Tunç Çağı'ndan günümüze kadar kullanılan tepe (tümülüs) şeklinde kültür hazinesidir. Bu alan aynı zamanda Van Gölü çevresinde bulunan bütün mezar türlerini içinde barındırdığı için önem taşımaktadır.

Urartu Yazıtları

Van ve çevresi önemli bir Urartu yerleşim yeri olması itibariyle, bölgemizde bu döneme ait yazıtlar oldukça fazla bulunmaktadır. Çivi yazısıyla işlenen kitabelerden iki tanesi, Van - Erciş karayolu üzerinde, Erciş Karataşlar mevkiinde blok kayalar üzerindedir. Yaklaşık olarak 1-1.5 x 1 m. ölçülerinde çerçeve içine alınan kitabede, Urartu Kralı Sarduri (MÖ 764-735)’nin bölgede üzüm bahçeleri diktirdiği yazılıdır. Bu yazıt Erciş Üzümü'nün yaklaşık 3 Bin yıllık bir geçmişinin olduğunu belgelemektedir. Diğer iki adet yazıt Salmanağa Mahallesi'ndedir. Bu yazıtlarda Urartu Kralı Menua (MÖ 810-786)'nın bu bölgede sulama kanalı ve koruma kalesi yaptırdığı yazılıdır. Çelebibağı Mahallesi’nde bulunan başka bir yazıtta ise Urartu Kralı 2. Argişti (MÖ 714-685)’nin bölgede Taktumnia (Titumnia) şehrini kurduğu, sulama kanalı ve barajlar yaptırarak tarımı geliştirdiği belirtilmiştir.

Urartu Sulama Kanalları

Urartular Dönemi’nde Erciş ve çevresindeki verimli arazileri sulamak için birçok sulama kanalı ve gölet yapılmıştır. Meydan Boğazı Barajı, Münevvir Barajı, Çirişgöl Barajı, Issıdere Barajı gibi pek çok gölet ve bu göletlerden açılan Payköy Kanalı, Haydarbey Arkı, Issıdere Kanalı, Akyol Arkı gibi pekçok kanal, Urartu Dönemi’nde tarıma verilen önemin göstergesidir. Bu kanallardan bazıları günümüzde halen kullanılmaktadır.

Urartu Kaya Mezarları

Çelebibağı Mahallesi'nin güney kısmında, Selçuklu Tarihi Mezarlığı'ın güneybatı yönünde, beldeye yaklaşık olarak 5 km uzaklıkta, halkın Madavank olarak bilinen alanda bulunmaktadır. Blok kaya oyularak oluşturulan yedi tane mezar bulunmaktadır.

Urartu Baskı Kalıpları

Deliçay Kalesi’nin bulunduğu alanda yer almaktadır. Yaklaşık 4-5 m² lik blok taşlar üzerine; daire, yarım daire gibi şekiller iç bükey kabartma şeklinde yapılmıştır.

Deliçay Kalesi ve Limanı

Deliçay Kalesi, Erciş - Van karayolunun 10. kilometresinde, Deliçay Deresi'nin Van Gölü'ne döküldüğü noktada yer almaktadır.

Ardzvaber Kilisesi

Salmanağa Mahallesi'nde bulunan ve aslında bir manastır olan bu yapının günümüze sadece yıkık vaziyette olan kilisesi ulaşabilmiştir. İnşa tarihi kesin olarak bilinmeyen yapının 13. yüzyılda yapıldığı tahmin edilmektedir.

Haydarbey Köprüsü

Haydarbey Mahallesi'nin doğusunda bulunan köprü, Deliçay üzerinde bulunmaktadır. Kalan izlerden anlaşıldığı kadarıyla tek kemer gözlü olarak inşa edilen köprünün ayak kısımları günümüze kadar gelebilmiştir. Kemer ayaklarından biri doğal kayaya, diğeri ise yığma malzeme üzerine oturtulmuştur. Üzerinde herhangi bir kitabe bulunmayan yapının kim tarafından yapıldığı bilinmemektedir.

Tekler Mezarlığı

Erciş-Adilcevaz karayolu üzerinde, Erciş’e 30 km. uzaklığında Tekler Mahallesi'nde bulunmaktadır. Mahelle yolu mezarlığın ortasından geçerek burayı iki ayrı parçaya ayırmıştır. Güney kısımda bulunan kabristanda sandukalı mezarlar yoğunluktadır. Buradaki mezar taşları beyaz kalker taşından yapılmış şahideli ve sandukalı şeklindedir. Şahideler genellikle süslemelidir. Süsleme de; şahidenin üst kısmı mukarnas tezyinat, alt kısmı ise bitkisel ve geometrik bezemeler ve ayetlerle bezenmiştir. Sandık şeklindeki sandukaların gövdesine geometrik şekiller işlenmiştir. Ayrıca, şahidelerde çark-ı felek ve kandil motifi işlemeleri bulunmaktadır. Burada bazı mezarlarda ise baş ve ayakucunda olmak üzere iki şahide mevcuttur.

Ziyaret Mezarlığı

Erciş-Patnos karayolu üzerinde, Erciş’e 18 km. uzaklığında Ziyaret Mahallesi'nde bulunmaktadır. Oldukça geniş bir alanı kaplayan mezarlıkta, şahideli, sandukalı ve koç şeklinde mezar taşları mevcuttur. Beyaz kalker taşından yapılan şahideli taşların üzerinde kandil motifi, çark-ı felek motifi ve ayetler yer almaktadır. Yine mezarlıkta birkaç tane de koç şeklinde mezar taşları bulunmaktadır.

Beyler Mezarlığı

Vanyolu Mahallesinde, Kadem Paşa Hatun Kümbeti'nin güneyinde yer almaktadır. Mezarlıkta şahideli, sandukalı mezar taşları bulunmakta ve bu taşların üzerinde kandil motifi işlemeleri yer almaktadır. Mezarlık, örneklerden anlaşıldığı kadarı ile 15 yüzyıl Karakoyunlu dönemi özelliklerini taşımaktadır.

Haydarbey Mezarlığı

Haydarbey Mahallesi'nin doğu kısmında Haydar Baba Türbesi'nin bulunduğu alandadır. Mezarlıkta diğer mezarlıkta gördüğümüz şahideli ve sandukalı mezar tipleri mevcuttur.

Akmescit Mezarlığı

Çatakdibi Mahallesi'nin yaklaşık 3-4 km. batısındaki tepenin eteğinde geniş bir alanı kaplamaktadır. Beyaz kalker taşından yapılmış sandukalı mezar taşları mevcuttur. Mezar taşları üzerinde Arapça yazılar ve motifler yer almaktadır.

Kasımbağı Mezarlığı

Kasımbağı Mahallesi'nde yer alan mezarlık bugün kullanılmamaktadır. Taşların büyük bir kısmı toprağa gömülü vaziyettedir.

Gölağzı Mezarlığı

Gölağzı Mahallesi'nde yer alan mezarlık bugün kullanılmamaktadır. Taşların büyük bir kısmı toprağa gömülü vaziyettedir.

Diğer Sayfalar

Firmalar Haberler

Paylaş Hesap